Przeciętnego 30-latka nie stać dziś na własne mieszkanie. "Czy to nie jest chore?"

Jedni mogą liczyć na finansową pomoc rodziców, inni wracają do rodzinnego domu, żeby uzbierać na wkład własny. Własne cztery ściany, które jeszcze niedawno wydawały się naturalnym etapem dorosłości, coraz częściej stają się luksusem i przywilejem. Jeszcze kilkanaście lat temu trzydzieste urodziny kojarzyły się z pewną życiową stabilizacją. Stała praca, mieszkanie, czasem ślub i pierwsze dziecko. Dziś coraz więcej młodych dorosłych odkłada te decyzje na później. Nie zawsze dlatego, że wolą podróżować, nie chcą się wiązać albo cenią niezależność, jak często przedstawia się to w dyskusjach o współczesnych młodych dorosłych. Niekiedy zwyczajnie nie mają innego wyjścia.

Trzydziestolatkowie z Warszawy opowiadają o własnej sytuacji mieszkaniowej z perspektywy osób, których nie stać na samodzielny zakup nieruchomości w mieście, w którym mieszkają – ani w jego okolicach.

Aleksandra Grotowska ma 31 lat. Mieszka w Warszawie z narzeczonym. Oboje pracują, zarabiają i mogą pozwolić sobie na codzienne wydatki, wakacje czy odkładanie pieniędzy. Jednak zakup mieszkania, w którym mogliby w przyszłości wychowywać dzieci, okazał się zupełnie inną kategorią finansowego wyzwania.

– Nigdy w życiu nie udałoby nam się kupić własnego mieszkania w mieście, w którym żyjemy i pracujemy, gdyby nie pomoc rodziców. Mieszkanie 60–70-metrowe, w którym moglibyśmy sobie pozwolić na powiększenie rodziny, to dziś koszt ponad miliona złotych, chyba że mówimy o miejscowościach podmiejskich – i to też tych gorzej skomunikowanych – opowiada.

Najbardziej uderza ją to, że wysokie ceny nie dotyczą wyłącznie nowych apartamentowców czy nieruchomości w prestiżowych lokalizacjach. Coraz droższe są także mieszkania w starych blokach, które często wymagają gruntownego remontu.

– Nawet mieszkania w ciasnych, niskich i już powoli problematycznych blokach PRL-owskich osiągają zawrotne kwoty. To dla mnie nie do pojęcia, żeby pracujące pary, które zarabiają średnie pieniądze wystarczające na przeżycie, jakieś wakacje i jakieś oszczędności, nie miały możliwości zakupu mieszkania w swoim mieście – przyznaje.

Aleksandra obserwuje również sytuację znajomych, którzy zdecydowali się na kredyty hipoteczne. Ich miesięczne zobowiązania pochłaniają znaczną część domowego budżetu.

– Za mieszkania 60-metrowe w dobrze skomunikowanej części Warszawy nasi znajomi płacą po 6 tysięcy złotych kredytu, a do tego przecież czynsze i rachunki. Czy to nie jest chore? – pyta. – My mieliśmy szczęście, dostaliśmy bardzo duży wkład od rodziców, wzięliśmy minimalny kredyt i wybraliśmy mieszkanie poza miastem. Inaczej chyba do końca życia musielibyśmy wynajmować.

Słowa Aleksandry znajdują odzwierciedlenie w danych dotyczących warszawskiego rynku nieruchomości. Według zestawienia opartego na danych Narodowego Banku Polskiego w II kwartale 2026 r. średnia cena transakcyjna metra kwadratowego mieszkania na warszawskim rynku wtórnym wynosiła około 16,7 tys. zł.

Oznacza to, że 60-metrowe mieszkanie przy takiej stawce kosztowałoby nieco ponad milion złotych, a 70-metrowe – około 1,17 mln zł. Oczywiście ostateczna cena zależy od dzielnicy, standardu i stanu technicznego nieruchomości.

Co ważne, mimo okresowych spowolnień, ceny mieszkań dalej rosną. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego opublikowanych 1 października 2026 r. wynika, że w drugim kwartale tego roku ceny lokali mieszkalnych były średnio o 6,3 proc. wyższe niż rok wcześniej.

Dla młodych osób próbujących zebrać wkład własny oznacza to konieczność oszczędzania na ruchomy cel. Nawet jeśli co miesiąc odkładają konkretną sumę, wartość wymarzonego mieszkania może w tym czasie rosnąć – a przecież sam zakup nie kończy wydatków. Pozostają jeszcze koszty wykończenia, remontu, wyposażenia i utrzymania nieruchomości.

Maciej Frączek ma 30 lat i również mieszka w Warszawie. – Od dwóch lat mieszkamy z rodzicami, żeby być chociaż w stanie odłożyć na wkład własny. Mamy już jakieś 120 tysięcy złotych, ale ceny nieruchomości rosną w takim tempie, że nasze oszczędności ciągle zjada inflacja. To błędne koło – opowiada. – Ściskamy się z rodzicami po to, żeby w ogóle było nas stać na horrendalny kredyt na malutkie mieszkanie. Bardzo mnie to frustruje.

Para zaczęła rozważać zupełnie inny scenariusz: porzucenie miasta i wyprowadzkę na dużo tańszą wieś. – Coraz częściej myślimy o tym, żeby wynieść się z miasta, kupić niedrogą działkę na wsi i po prostu zbudować nieduży dom modułowy za kilkaset tysięcy. Mamy możliwość pracy zdalnej, więc mieszkanie w mieście nie jest dla nas warunkiem koniecznym, chociaż bardzo chcielibyśmy w nim zostać – mówi.

Maciej podkreśla jednak, że wyprowadzka z miasta oznaczałaby rezygnację z wielu aktywności, które są dla nich ważne.

– Lubimy Warszawę, w weekendy często chodzimy na spacery, na wystawy, do teatru czy do restauracji. Marzy nam się mieszkanie w fajnej dzielnicy, w której moglibyśmy całymi garściami czerpać z atrakcji, które zapewnia miasto, ale żadnego przeciętnie zarabiającego 30-latka bez wsparcia rodziny nie stać na takie rzeczy. Mieszkanie to nie to samo, co egzotyczne wakacje czy luksusowe auto. To nie powinien być luksus dostępny tylko dla nielicznych – ocenia.

Największa frustracja Macieja nie wynika jednak wyłącznie z cen nieruchomości. Trudne jest także porównywanie swojej sytuacji z rówieśnikami, którzy otrzymali od rodziców mieszkanie lub pieniądze na jego zakup.

– Nasi znajomi, którzy dostali mieszkania od rodziców, żyją na zupełnie innym poziomie, między nami jest przepaść. Mieli możliwość wcześniej podjąć decyzję o posiadaniu dzieci, zbierają pieniądze na drugą nieruchomość, która będzie ich zabezpieczeniem na przyszłość, inwestują pieniądze, jeżdżą na wakacje, a my dalej nie możemy doskoczyć do tego pierwszego, podstawowego pułapu posiadania własnych czterech ścian – opowiada.

Historie Aleksandry i Macieja wpisują się w szersze zjawisko, które od lat obserwują socjologowie i statystycy. Dorosłe dzieci coraz dłużej pozostają w rodzinnych domach, a decyzja o wyprowadzce nie zawsze idzie w parze z rozpoczęciem pracy zawodowej.

Z danych Eurostatu za 2025 r. wynika, że 51 proc. Polaków w wieku 25–34 lat mieszkało z rodzicami. Dla porównania średnia unijna wynosiła 30,1 proc. Rok wcześniej odsetek ten w Polsce sięgał około 54 proc. Oznacza to niewielki spadek w ostatnim roku, ale nadal bardzo dużą różnicę względem większości krajów Unii Europejskiej.

Ciekawych wniosków dostarcza także badanie CBOS "Młodzi dorośli w domu rodzinnym" z października 2025 r. Według CBOS wśród osób stanu wolnego w wieku 25–34 lat 39 proc. mieszkało z rodzicami. W 2017 r. było to 34 proc., natomiast w 2005 r. – 29 proc. W tej grupie odsetek mieszkających w domu rodzinnym wyraźnie wzrósł na przestrzeni dwóch dekad.

Co szczególnie istotne, 83 proc. badanych mieszkających z rodzicami pracowało, a 72 proc. deklarowało niezależność finansową od rodziców. Badani wskazywali różne powody pozostawania w rodzinnym domu. Najczęściej były to brak własnego mieszkania (51 proc.), dobre warunki mieszkaniowe u rodziców (48 proc.), niższe koszty utrzymania (42 proc.) oraz niewystarczające dochody (39 proc.).