To już mój niedzielny rytuał. Zawsze nadrabiam vlogi późniejszym południem, w tej dziwnej godzinie dnia już po obiedzie, jeszcze przed kolacją. Millenialsi zrozumieją: właśnie o tej porze kiedyś oglądało się "Na dobre i na złe". Rzadko coś wtedy planuję, staram się jeszcze nie myśleć o pracy, ale poczucie nieuchronności losu wydaje się coraz bardziej dojmujące. Robię więc herbatę i włączam na YouTubie cudze życia - bo właśnie w takim gatunku gustuję. Niekoniecznie topka influencerek-miliarderek, raczej wersja "wanna-be", zwykłe dziewczyny w moim wieku, które nagrywają sobie wirtualne pamiętniki, czasem ewentualnie dostają PR-owe paczki albo pojawiają się na tym czy owym evencie.
Nie chcę być "najlepszą wersją siebie". Zwykłe życie to nowy luksus?
Zimny prysznic, journaling, trening, śniadanie bogate w białko, błonnik i witaminy, suplementy, praca, monetyzacja pasji, kurs, newsletter, podcast. Miłe dla oka, "komfortowe" kadry, które przekonują cię, że każdy aspekt życia można zoptymalizować. Ale może wystarczy już tego rozwoju? Może czas zmarnować trochę czasu, żeby zwyczajnie pożyć? Może warto odpuścić maxxing i zgodzić się na "normaling"?
Obiektywnie pewnie mało fascynujące: ot, zjadłam na obiad to, przeczytałam tamto, myślę X na temat Y, zapraszam na haul z drogerii lub księgarni - zwyczajne, ale za to na pewno ładne, nawet jeśli akurat pokazuje bałagan czy spadek nastroju. Nie szkodzi, nie chodzi mi o naturalizm, tylko o zabicie czasu. Przyjemne dla oka i - popularny od niedawna komplement - komfortowe. Ale w tym wszystkim bardzo często widzę coś, co szczerze mnie frapuje i wprawia w niezły dyskomfort.
"Nie chcę zmarnować czasu"
Trzydziestolatka stawia na blacie siatkę z zakupami. Właśnie wróciła z pracy. - Jestem tak strasznie zmęczona, że mam ochotę tylko się położyć - przyznaje. - A miałam przecież zrobić mój trening na dziś, przeczytać rozdział książki i wyedytować odcinek vloga… Może zróbmy tak - ustawię sobie budzik na pół godziny, a potem biorę się do roboty!
Inny kadr, inny odcinek. Trzydziestolatka planuje miesiąc. - Moje cele? Bieganie trzy razy w tygodniu, przeczytać pięć książek i przynajmniej raz w tygodniu być w kinie. Chcę też wrócić do nauki francuskiego - co drugi dzień będę robić kurs, który kupiłam już pół roku temu! I zrobię sobie challenge: wstawanie codziennie o piątej, coś musi w tym być. Zaraz siadam do robienia moodboardu i fall bucket list.
- Pierwszy dzień urlopu, nareszcie! - cieszy się w kolejnym filmie. - Mam w planach codzienne rozciąganie i wieczorne bieganie, chcę jak najwięcej chodzić do kina i przeczytać przynajmniej cztery książki, w tym jeden reportaż. Mam też ebook do przerobienia. Czego nie chcę? Na pewno zmarnować tego czasu!
A ja - ponieważ czuję w stosunku do niej sporo nieokreślonej sympatii - mam ochotę mocno nią potrząsnąć i wykrzyczeć: kochana, błagam cię, zmarnuj go jak najwięcej! Ale to się nie wydarzy, albowiem trzydziestolatka - przynajmniej przed kamerą - sprawia wrażenie, jakby chciała podporządkować wszystko tylko jednemu: maksymalnej produktywności.
Maxxing - życie to projekt do doskonalenia się?
Ale nie tylko ona. Znajome-nieznajome zastępy youtuberek i tiktokerów pokazują to regularnie. Czasem mówią o tym zupełnie otwarcie, powtarzając jak mantrę hasła takie jak: "motywacja", "dyscyplina", "rozwój", "samorozwój" czy - ostatnio szczególnie - "maxxing", a z życia tworząc projekt do nieustannego doskonalenia się. Zimny prysznic, journaling, trening, śniadanie bogate w białko, błonnik i witaminy, suplementy, praca, monetyzacja pasji, kurs, newsletter, podcast. Miłe dla oka, "komfortowe" kadry, które przekonują cię, że każdy aspekt życia można zoptymalizować.
Czasem mniej o tym mówią, a po prostu pokazują to na swoim przykładzie. Tak, jak opisana trzydziestolatka, która zaciska zęby, żeby wyrobić się z pracą na etacie (chyba nie wspomniałam, że nie jest "zawodową influencerką"), sportem, dietą, vlogiem, "rozwojowymi hobby" i, z jakiegoś nieokreślonego powodu, bardzo wczesnym wstawaniem. Oczywiście czasem pojawia się w tym wszystkim lenistwo - ale głównie z gwiazdką i z usprawiedliwieniem, że według badań regeneracja zwiększa produktywność. Jakby nie można było po prostu poleżeć.
I nie chodzi o to, żeby odpuścić rozwój albo postawić kreskę na ambicji czy dyscyplinie. Znamy to od dziecka: bez pracy nie ma kołaczy, do dobrego - na przykład do regularnej aktywności fizycznej czy nauki obcego języka - czasem trzeba się nieco przymusić, przynajmniej zanim wejdzie w krew.
Ale może wystarczy już tego rozwoju? Może czas zmarnować trochę czasu, żeby zwyczajnie pożyć? Może warto odpuścić maxxing i zgodzić się na "normaling", chociaż brzmi on znacznie mniej sexy? I może już skończmy wspinaczkę do najlepszej wersji siebie - bo ta niezła albo, jak określał to Donald Winnicott, "wystarczająco dobra" też jest w porządku. Jest to wersja, która nie zrobi codziennie 10 tysięcy kroków, ba, w ogóle zignoruje liczenie kroków i tak po prostu wyjdzie na spacer po osiedlu pogapić się na obłoki, poszurać liśćmi i odkryć jakąś drobną i nikomu niepotrzebną nieoczywistość w krajobrazie. A jej odpoczynek to coś, co sprawia przyjemność i nie przynosi żadnych wymiernych korzyści: krzyżówka panoramiczna, dwa odcinki serialu o nastolatkach, rozdział modnego romantasy albo niemodnego harlequina, a potem długa drzemka.
Może w tych przykrych jak błoto pośniegowe czasach warto się zbuntować przeciwko traktowaniu samej siebie jako projektu. Odpuścić optymalizowanie. Robić rzeczy, które nie prowadzą do żadnego konkretnego celu. Nudzić się. A zamiast próbować stawiać na rozwój, na chwilę zwinąć się w ciepły mały kłębek.
"Spać, nie zwiedzać"
Szczerze kibicuję mojej znajomej-nieznajomej trzydziestolatce z drugiej strony kamery, żeby następnym razem podczas spędzanego w domu urlopu machnęła ręką na wszystkie cele, a zamiast tego po prostu porządnie się wyspała.
"Sen - stan bezużyteczny i zasadniczo pasywny, generujący niepoliczalne straty czasu produkcji, obiegu i konsumpcji dóbr - zawsze będzie kolidował z interesami świata 24/7. Ogromna część naszego życia, którą na niego przeznaczamy, wyzwoleni z pułapki sztucznie pobudzanych potrzeb, staje się jedną w wielkich zniewag ze strony człowieka wobec zachłannego współczesnego kapitalizmu" - pisał Jonathan Crary w książce "24/7. Późny kapitalizm i celowość snu", chyba coraz bardziej aktualnej.
Ale jeszcze lepiej ujęła to kiedyś moja przyjaciółka, pisząc na swoim Substacku krótko i stanowczo: "Spać, nie zwiedzać".