fot. Getty Images
Podziel się:
Skopiuj link:

"Buntownik z powodu”. Historia T-shirtu

Kiedy Marlon Brando prezentował swoją muskulaturę w opiętej koszulce na planie filmu "Tramwaj zwany pożądaniem" (1951), widzowie jeszcze nie mieli pojęcia, że oglądają nie tylko jedną z największych gwiazd kina, ale też ikonę mody. Nie minęło wiele czasu, kiedy świat poznał kolejnego idola - Jamesa Deana. Od tego momentu było już wiadomo, że w garderobie każdego buntownika, oprócz pary dżinsowych spodni, nie może zabraknąć również koszulki. T-shirt stał się symbolem rewolucji seksualnej i obyczajowej, transparentem do wyrażania swoich poglądów. Kartką, na której można napisać wszystko.

W garderobie robotników i marynarzy

Zanim jednak T-shirt stał się jednym z najbardziej pożądanych elementów garderoby na co dzień, pojawienie się w nim publicznie byłoby raczej nieprzyzwoite. Otóż pierwotnie był on noszony tylko i wyłącznie jako część męskiej bielizny. Z początku jako jednoczęściowy kombinezon zapinany na guziki, tzw. union suit, a następnie, od 1902 roku, jako podkoszulek obowiązkowo zestawiony z kalesonami.

Amerykańscy żołnierze marynarki wojennej i cywile w Honolulu / 1940

Amerykańscy żołnierze marynarki wojennej i cywile w Honolulu / 1940

Źródło: Getty Images

- Bez agrafek, bez guzików, bez igieł, bez nici - polecała męską bieliznę popularna firma Cooper Underwear Company, podkreślając, że jest to najlepszy wybór dla kawalerów. Ciepłe i praktyczne koszulki szczególnie przypadły do gustu robotnikom, marynarzom i żołnierzom. Z czasem na rynku zaczęły pojawiać się coraz to nowsze modele - wełnę zamieniono na bawełnę, kołnierzyk obszyto lamówką, a rękaw wyraźnie skrócono. W efekcie, w 1938 roku T-shirt coraz bardziej zaczął przypominać projekty, które znamy obecnie. Kilka lat póżniej, a dokładnie w 1942 roku, w męskiej garderobie pojawił się model koszulki o nazwie T. Type, specjalnie dedykowany żołnierzom amerykańskiej marynarki wojennej. To właśnie w tym czasie koszulka o kroju przypominającym literę T na dobre zadomowiła się w męskiej garderobie.

Marlon Brando w filmie Tramwaj zwany pożądaniem

Marlon Brando w filmie Tramwaj zwany pożądaniem

Źródło: Getty Images

Zobacz także
So Milky, czyli przedwakacyjny test białych t-shirtów

T-shirt staje się cool

Z fajnym i modnym ubraniem T-shirt zaczął kojarzyć się dopiero wtedy, gdy pojawił się na dużym ekranie, za sprawą takich filmów jak "Tramwaj zwany pożądaniem" (1951), "Dziki" (1953) czy "Buntownik bez powodu" (1954).

James Dean – Buntownik bez powodu – 1955

James Dean – Buntownik bez powodu – 1955

Źródło: Getty Images

Niejeden nastolatek chciał wyglądać jak James Dean czy Marlon Brando. Niejedna dziewczyna marzyła o szalonej przejażdżce na motorze z rockandrollowym chłopakiem. Wizerunek buntownika w T-shircie zyskał jednak na sile dopiero w kolejnych dekadach, kiedy na koszulkach pojawiły się nadruki.

Mia Farrow w oversize'owym t-shircie na planie filmu "A Dandy in Aspic" / 1968

Mia Farrow w oversize'owym t-shircie na planie filmu "A Dandy in Aspic" / 1968

Źródło: Getty Images

Choć hasła na T-shirtach zaprezentowano w Stanach Zjednoczonych już w 1948 roku, przy okazji kampanii prezydenckiej Thomasa Deweya (slogan brzmiał: "Dew it with Dewey"), to jednak prawdziwa rewolucja nastąpiła w latach 60. wraz z wynalezieniem atramentu o nazwie plastizol. To właśnie dzięki niemu nadruki na koszulkach były bardziej trwałe. Od tej pory T-shirty zamieniły się w manifesty poglądów i tablice reklamowe.

Fanki grupy The Rolling Stones / 1967

Fanki grupy The Rolling Stones / 1967

Źródło: Getty Images

Punkowy potencjał koszulek z hasłami odkrył w latach 70. słynny duet: Vivienne Westwood i Malcolm McLaren. Prowokacyjne slogany i nadruki idealnie wpisywały się w charakter mody proponowanej przez niepokornych artystów. Prawdziwy szał na slogany miał się jednak dopiero rozpocząć.

Keith Richards i Mick Jagger podczas kręcenia teledysku do Respectable / 1978

Keith Richards i Mick Jagger podczas kręcenia teledysku do Respectable / 1978

Źródło: Getty Images

Koszulki, które mówią, co myślą

W latach 80. kontrowersyjne hasła na koszulkach zaczęły być kojarzone z nazwiskiem brytyjskiej projektantki Katharine Hamnett. Zainspirowana nagłówkami z tabloidów tworzyła slogany, których nie sposób było nie zauważyć.

Andrew Ridgeley i George Michael / 1984

Andrew Ridgeley i George Michael / 1984

Źródło: Getty Images

Jednym z pierwszych pomysłów Hamnett był T-shirt z gigantycznym nadrukiem "Choose Life", w którym na planie teledysku "Wake Me Up Before You Go-Go" pojawili się członkowie słynnej grupy Wham! Hasło, które ujrzało światło dzienne w 1983 roku, miało zwrócić uwagę na problem związany z uzależnieniem od narkotyków i samobójstwami.

Katherine Hamnett w jednym ze swoim "politycznych t-shirtów" / 1987

Katherine Hamnett w jednym ze swoim "politycznych t-shirtów" / 1987

Źródło: Getty Images

Wśród innych popularnych sloganów, które zamieściła na swoich koszulkach Katherine Hamnett znalazły się również nadruki, takie jak m.in. "Education Not Missiles" ("Edukacja, nie pociski"), "I Love CSP" ("Kocham skoncentrowaną energię słoneczną"), "Worldwide Nuclear Ban Now" ("Zakaz broni nuklearnej na świecie - teraz"), "Save Africa" ("Chrońmy Afrykę") czy "Use A Condom" ("Używaj kondoma").

Laura Collins w koszulce

Laura Collins w koszulce

Źródło: Getty Images

Najpopularniejszym hasłem z koszulki Hamnett, był jednak nadruk „58% Don’t Want Pershing”. W T-shircie z takim właśnie napisem brytyjska projektantka pojawiła się na spotkaniu z Margaret Thatcher w 1984 roku, by w ten sposób zaprotestować przeciwko amerykańskim pociskom Pershing, które umieszczono na terenie Wielkiej Brytanii.

Polityk Bob Rae z t-shirtem organizacji Greenpeace / 1990

Polityk Bob Rae z t-shirtem organizacji Greenpeace / 1990

Źródło: Getty Images

Nie minęło wiele czasu, a pomysł projektowania T-shirtów z nadrukami podchwycili też inni projektanci. Niestety, w większości przypadków nie wykorzystali oni potencjału tego rodzaju projektów. „Umieszczali bezmyślne slogany.

Madonna podczas kręcenia teledysku do Papa Don't Preach w Nowym Jorku / 1986

Madonna podczas kręcenia teledysku do Papa Don't Preach w Nowym Jorku / 1986

Źródło: Getty Images

A T-shirt dawał szansę na przekazanie wiadomości, które można odczytać z odległości 35 stóp, w tym na tematy objęte tabu. Być może takie T-shirty same w sobie nie zmieniały niczego, ale napisane na nich deklaracje skłaniały innych do myślenia” - krytykowała branżę modową Hamnett.

Źródło: Getty Images

Pokaż mi swój T-shirt, a powiem Ci, kim jesteś

Dziś trudno sobie wyobrazić garderobę, w której nie znajdziemy ani jednego T-shirtu. Stał się on nie tylko jednym z najpopularniejszych elementów codziennego ubioru, ale też świetnym narzędziem do wyrażania swoich poglądów, zainteresowań czy muzycznych preferencji.

Polska społeczność w Australii wspierająca ruch Solidarność / 1980

Polska społeczność w Australii wspierająca ruch Solidarność / 1980

Źródło: Getty Images

Jak powiedział o nim kiedyś Dennis Nothdruft, kurator londyńskiego Fashion and Textile Museum, T-shirt to "czyste płótno, które podkreśla przynależność do określonego ruchu kulturowego czy plemienia".

- Jest prosty…i w swojej podstawowej formie nie podlega określonej płci. To najbardziej demokratyczna odzież, w najczystszej postaci.

Koszulka z napisem / 1976

Koszulka z napisem / 1976

Źródło: Getty Images

Podziel się:
Skopiuj link:
uwaga

Niektóre elementy serwisu mogą niepoprawnie wyświetlać się w Twojej wersji przeglądarki. Aby w pełni cieszyć się z użytkowania serwisu zaktualizuj przeglądarkę lub zmień ją na jedną z następujących: Chrome, Mozilla Firefox, Opera, Edge, Safari

zamknij